چرا نازل پرینتر سه بعدی گرم نمی‌شود ؟

چرا نازل پرینتر سه بعدی گرم نمی‌شود ؟ این سؤال معمولاً زمانی مطرح می‌شود که کاربر آماده شروع چاپ است، اما دستگاه به دمای تنظیم‌شده نمی‌رسد یا با خطا متوقف می‌شود. در این لحظه، نگرانی اصلی این است که آیا مشکل ساده و قابل رفع است یا پای خرابی قطعه‌ای مهم مانند هیتر اکسترودر در میان است.

گرم نشدن نازل در پرینترهای FDM می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از اختلال در هیتر کارتریج و ترمیستور گرفته تا قطعی سیم، اشکال در برد کنترل یا فعال شدن سیستم‌های ایمنی فریمور. تشخیص نادرست در این مرحله معمولاً باعث تعویض بی‌دلیل قطعات یا حتی آسیب بیشتر به دستگاه می‌شود.

در این مقاله، به‌جای توضیحات کلی و پراکنده، مسیر عیب‌یابی دقیق و مرحله‌ای را بررسی می‌کنیم تا بتوانید با منطق فنی مشخص کنید مشکل از کدام بخش است و چه زمانی لازم است دستگاه را به سرویس تخصصی بسپارید. هدف این است که تصمیم شما بر پایه تشخیص درست باشد، نه حدس و آزمون‌وخطا.

خرید انواع پرینتر سه بعدی

قبل از هر کاری این 3 مورد را بررسی کنید (تشخیص سریع)

برای اینکه بفهمید چرا نازل پرینتر سه بعدی گرم نمی‌شود پیش از باز کردن هات‌اند یا دستکاری سیم‌ها، این سه بررسی ساده می‌تواند در کمتر از یک دقیقه مسیر عیب‌یابی را مشخص کند. بسیاری از کاربران بدون انجام این مرحله، مستقیماً سراغ تعویض هیتر اکسترودر می‌روند؛ در حالی‌که مشکل گاهی بسیار ساده‌تر است.

آیا دما روی صفحه تغییر می‌کند؟

از منوی دستگاه، دمای نازل را به‌صورت دستی افزایش دهید و به رفتار عدد روی نمایشگر توجه کنید:

• اگر عدد کاملاً ثابت مانده و حتی یک درجه هم بالا نمی‌رود → احتمال قطعی کامل هیتر، سوختن کارتریج هیتر یا مشکل در مسیر تغذیه وجود دارد.
• اگر دما چند درجه بالا می‌رود اما به مقدار تنظیم‌شده نمی‌رسد → ممکن است هیتر ضعیف شده باشد یا توان کافی به آن نرسد.
• اگر دما بالا می‌رود ولی به‌سرعت افت می‌کند یا نوسان شدید دارد → بیشتر به خرابی ترمیستور یا اتصال نامناسب آن مشکوک شوید.

همین رفتار ساده عدد دما، سرنخ مهمی درباره نوع ایراد به شما می‌دهد.

آیا ارور Heating Failed یا خطای مشابه نمایش داده می‌شود؟

اگر روی صفحه پیام‌هایی مانند موارد زیر می‌بینید:

• Heating Failed
• Thermal Runaway
• Mintemp Error

این یعنی سیستم ایمنی فریمور فعال شده است. در این حالت، دستگاه تشخیص داده که افزایش دما مطابق انتظار پیش نمی‌رود یا رفتار حرارتی غیرطبیعی است.
وجود ارور معمولاً نشان می‌دهد مشکل صرفاً «تنظیمات» نیست و باید به هیتر، ترمیستور یا حتی برد کنترل دقیق‌تر نگاه کنید.

آیا دستگاه اخیراً ضربه خورده یا سرویس شده است؟

بسیاری از موارد گرم نشدن نازل پس از:

• جابجایی دستگاه
• باز کردن هات‌اند برای تعویض نازل
• سرویس یا ارتقا قطعات

اتفاق می‌افتد. در این شرایط، قبل از هر نتیجه‌گیری:

• اتصالات هیتر را بررسی کنید
• فیش‌ها را از نظر شل بودن کنترل کنید
• سیم‌ها را از نظر له‌شدگی یا کشیدگی بررسی نمایید

اگر مشکل بلافاصله بعد از یک تعمیر یا جابجایی ایجاد شده، احتمال ایراد در اتصال بسیار بیشتر از خرابی کامل هیتر است.

با همین سه بررسی ساده، معمولاً مشخص می‌شود که با یک ایراد ساده روبه‌رو هستید یا نیاز به عیب‌یابی فنی‌تر دارید.

 

دلایل اصلی گرم نشدن نازل پرینتر سه بعدی

گرم نشدن نازل معمولاً نتیجه یک زنجیره ساده اما حساس از اجزای حرارتی است: پاور → برد کنترل → هیتر کارتریج → بلاک حرارتی → ترمیستور (بازخورد دما). اختلال در هر کدام از این بخش‌ها می‌تواند باعث بالا نرفتن دمای هد شود. در ادامه، هر سناریو را به‌صورت ساختاریافته بررسی می‌کنیم.

خرابی هیتر اکسترودر پرینتر سه بعدی (Heater Cartridge)

علائم مشخص:

• دما اصلاً بالا نمی‌رود یا بسیار کند افزایش می‌یابد.
• با وجود فرمان افزایش دما، دستگاه پس از مدتی خطای Heating Failed می‌دهد.
• مقاومت هیتر خارج از محدوده استاندارد است (در تست با مولتی‌متر).

رفتار دما روی نمایشگر:

• عدد دما روی مقدار محیط (مثلاً 20–30°C) ثابت می‌ماند.
• یا چند درجه بالا می‌رود و سپس متوقف می‌شود.
• در برخی موارد، افزایش اولیه دارد اما به دمای هدف نمی‌رسد و چاپ متوقف می‌شود.

خرابی ترمیستور

تفاوت با خرابی هیتر:

• در خرابی هیتر، گرما تولید نمی‌شود؛ اما در خرابی ترمیستور، گرما ممکن است تولید شود ولی به‌درستی اندازه‌گیری نشود.
• فریمور به‌دلیل دریافت داده غیرواقعی، سیستم ایمنی را فعال می‌کند.

نوسان دما:

• دما ناگهان چند ده درجه بالا یا پایین می‌پرد.
• پیام‌هایی مانند Mintemp یا Thermal Runaway ظاهر می‌شود.
• گاهی با تکان دادن سیم‌ها، عدد دما تغییر غیرعادی نشان می‌دهد.

قطعی سیم یا اتصال ضعیف

بررسی فیزیکی:

• شل بودن فیش هیتر روی برد.
• شکستگی یا له‌شدگی سیم در نزدیکی هات‌اند (محل خم‌شدگی مداوم).
• آثار سوختگی یا تغییر رنگ در کانکتورها.

تست ساده:

• در حالی‌که دستگاه خاموش است، سیم‌ها را به‌آرامی حرکت دهید و از استحکام اتصال مطمئن شوید.
• پس از روشن کردن دستگاه، با تکان ملایم سیم (با احتیاط کامل)، رفتار دما را مشاهده کنید؛ تغییر ناگهانی عدد می‌تواند نشانه اتصال ضعیف باشد.

مشکل برد کنترل یا پاور

چه زمانی مشکوک شویم؟

• هیتر و ترمیستور سالم‌اند اما دما افزایش نمی‌یابد.
• ولتاژ خروجی به هیتر نمی‌رسد.
• دستگاه ناگهان ریست می‌شود هنگام تلاش برای گرم کردن.
• آثار آسیب یا سوختگی در بخش MOSFET مربوط به هیتر روی برد دیده می‌شود.

در این سناریو، بررسی تخصصی‌تر مدار توصیه می‌شود؛ زیرا ادامه تست بدون دانش کافی می‌تواند به آسیب جدی‌تری منجر شود.

همچنین وبسایت airwolf3d در همین مبحث مقاله ای مختصصر نوشته که یکی از دلایل دیگر “دلایل اصلی گرم نشدن نازل پرینتر سه بعدی “را ذکر کرده که در ادامه آورده ایم:

بعد از حدود ۳ تا ۵ دقیقه، دمای نازل باید حدود ۲۴۰ درجه سانتیگراد باشد. اگر دمای نازل فقط حدود دمای اتاق (۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد) باشد، ممکن است فیوز چاپگر شما سوخته باشد. اما اولین چیزی که باید بررسی شود، منبع تغذیه است.

 

 

از کجا بفهمیم مشکل دقیقاً از هیتر اکسترودر پرینتر سه بعدی است؟

تشخیص قطعی خرابی هیتر اکسترودر بدون اندازه‌گیری مقاومت آن ممکن نیست. ساده‌ترین و مطمئن‌ترین روش، تست با مولتی‌متر در حالت اندازه‌گیری اهم (Ω) است.

تست هیتر با مولتی‌متر (راهنمای عملی)

مراحل ایمن تست:

1. دستگاه را کاملاً خاموش و از برق جدا کنید.
2. اجازه دهید نازل کاملاً خنک شود.
3. کانکتور هیتر را از برد جدا کنید.
4. مولتی‌متر را روی حالت اندازه‌گیری مقاومت (Ω) قرار دهید.
5. دو سر پروب را به دو سیم هیتر متصل کنید.
6. عدد نمایش‌داده‌شده را با جدول زیر مقایسه کنید.

توجه: مقادیر ممکن است با تلورانس ±10٪ کمی متفاوت باشند.

جدول: مقاومت استاندارد هیتر بر اساس توان و ولتاژ

توان هیتر	ولتاژ	مقاومت تقریبی
40W	12V	حدود 3.6 اهم
40W	24V	حدود 14.4 اهم
60W	12V	حدود 2.4 اهم
60W	24V	حدود 9.6 اهم

نحوه تفسیر نتیجه:

• اگر عدد نزدیک به صفر باشد → اتصال کوتاه داخلی.
• اگر عدد بسیار بالا یا بی‌نهایت (OL) باشد → قطعی کامل هیتر.
• اگر عدد در محدوده جدول باشد → هیتر احتمالاً سالم است و باید سایر اجزا بررسی شوند.

این تست ساده، مهم‌ترین گام برای جلوگیری از تعویض بی‌دلیل قطعات است و یکی از دقیق‌ترین روش‌های تشخیص خرابی هیتر اکسترودر محسوب می‌شود.

 

اگر ارور Heating Failed یا Thermal Runaway دارید چه معنایی دارد؟

وقتی با خطاهایی مانند Heating Failed یا Thermal Runaway روبه‌رو می‌شوید، دستگاه صرفاً “گرم نشده” نیست؛ بلکه سیستم ایمنی فریمور (در بسیاری از دستگاه‌ها مانند Marlin) تشخیص داده که رفتار حرارتی نازل غیرعادی است. این خطاها برای جلوگیری از آسیب به برد، هیتر یا حتی خطر آتش‌سوزی طراحی شده‌اند. بنابراین نادیده گرفتن آن‌ها یا تلاش برای غیرفعال کردن حفاظت حرارتی، رویکرد درستی نیست.

درک دقیق هر ارور کمک می‌کند بدانید کجا را بررسی کنید: هیتر، ترمیستور، اتصالات یا برد.

جدول تحلیل ارورها

ارور	علت احتمالی	اقدام پیشنهادی
Heating Failed	دما در بازه زمانی مشخص به مقدار هدف نرسیده است؛ احتمال ضعف/قطعی هیتر، ولتاژ ناکافی، اتصال شل یا خرابی MOSFET	بررسی مقاومت هیتر با مولتی‌متر، کنترل اتصالات و فیش‌ها، اندازه‌گیری ولتاژ خروجی به هیتر در زمان فرمان گرم‌کردن
Thermal Runaway	رفتار دما غیرطبیعی است (افزایش بیش‌ازحد یا افت ناگهانی)؛ احتمال خرابی ترمیستور، اتصال ضعیف سنسور، تماس نامناسب ترمیستور با بلاک حرارتی	بررسی جایگذاری صحیح ترمیستور، تست نوسان دما با تکان ملایم سیم، تعویض ترمیستور در صورت قرائت ناپایدار
Mintemp	دمای خوانده‌شده کمتر از حد مجاز ایمنی است (معمولاً قطع کامل سنسور یا سیم)	بررسی قطعی سیم ترمیستور، کنترل سوکت روی برد، اندازه‌گیری مقاومت ترمیستور (حدود 100kΩ در دمای اتاق برای مدل‌های رایج)

نکته مهم:

• Heating Failed بیشتر به «نرسیدن به دمای هدف» اشاره دارد.
• Thermal Runaway به «رفتار خارج از الگوی ایمن» اشاره می‌کند.
• Mintemp اغلب نشانه قطع کامل مسیر اندازه‌گیری دماست.

اگر این خطاها تکرار می‌شوند، پیش از تعویض قطعه، ابتدا مسیر تشخیص مرحله‌ای را کامل کنید: اتصالات → تست مقاومت هیتر → بررسی ترمیستور → سپس بررسی برد. در صورت تداوم خطا پس از تست‌های پایه، بررسی تخصصی برد و مدار درایو هیتر توصیه می‌شود.

 

چه زمانی تعویض هیتر منطقی است؟

تعویض هیتر اکسترودر باید بر اساس تشخیص فنی انجام شود، نه صرفاً حدس. اگر تست‌ها و بررسی‌های قبلی را انجام داده‌اید، در شرایط زیر تعویض هیتر منطقی و قابل دفاع است:

مقاومت خارج از محدوده استاندارد

اگر در تست با مولتی‌متر، مقدار اهم هیتر به‌طور قابل‌توجهی کمتر یا بیشتر از محدوده جدول استاندارد باشد (یا عدد بی‌نهایت/صفر نشان دهد)، هیتر عملاً معیوب است و باید تعویض شود.

گرم نشدن کامل نازل

در صورتی که دما حتی با اتصالات سالم و ولتاژ مناسب بالا نمی‌رود یا در یک عدد پایین متوقف می‌شود، احتمال ضعف داخلی یا سوختگی جزئی هیتر وجود دارد. این حالت معمولاً با خطای Heating Failed همراه است.

قطع و وصل شدن ناگهانی گرمایش

اگر دما در حین گرم شدن ناگهان افت می‌کند یا با حرکت کابل تغییر می‌کند، ممکن است سیم داخلی هیتر آسیب دیده باشد. در این حالت تعویض کارتریج هیتر راه‌حل مطمئن‌تری نسبت به تعمیر موقت است.

آسیب فیزیکی واضح

• تغییر رنگ شدید سیم‌ها
• ذوب شدن روکش
• له‌شدگی یا خم‌شدگی شدید در محل ورود سیم به کارتریج

این نشانه‌ها معمولاً بیانگر استهلاک حرارتی یا اتصال ناقص هستند و ادامه استفاده می‌تواند خطرناک باشد.

 

 

خطرات نصب اشتباه هیتر اکسترودر پرینتر سه بعدی

هیتر اکسترودر قطعه‌ای ساده به نظر می‌رسد، اما نصب نادرست آن می‌تواند آسیب‌های جدی ایجاد کند. این بخش را جدی بگیرید، زیرا بسیاری از خرابی‌های برد دقیقاً پس از تعویض اشتباه هیتر رخ می‌دهند.

• اتصال کوتاه
  تماس سیم لخت با بدنه فلزی یا پیچ بلاک حرارتی می‌تواند باعث اتصال کوتاه و آسیب فوری به مدار درایو شود.
• سوختن برد کنترل (MOSFET هیتر)
  در صورت استفاده از هیتر با توان یا ولتاژ نامناسب، جریان بیش از حد از مسیر برد عبور می‌کند و ممکن است MOSFET مربوط به هیتر بسوزد.
• خطر آتش‌سوزی
  شل بودن پیچ نگهدارنده هیتر یا تماس نامناسب با بلاک می‌تواند منجر به افزایش بیش‌ازحد دما و فعال شدن Thermal Runaway شود. در صورت غیرفعال بودن حفاظت حرارتی، این وضعیت خطرناک است.
• آسیب به پاور دستگاه
  استفاده از هیتر 12 ولت روی دستگاه 24 ولت (یا بالعکس) باعث افزایش جریان غیرعادی و فشار به منبع تغذیه می‌شود که می‌تواند به خرابی پاور منجر شود

نکته مهم: اگر تجربه کافی در باز کردن هات‌اند، مدیریت کابل‌ها و تست الکتریکی ندارید، تعویض هیتر بهتر است توسط فرد متخصص انجام شود. هزینه یک نصب اصولی بسیار کمتر از تعمیر برد یا پاور آسیب‌دیده خواهد بود.

 

آیا ارتقای هیتر (40W به 60W) مشکل را حل می‌کند؟

بسیاری از کاربران وقتی با گرم نشدن نازل یا کند بودن رسیدن به دمای هدف روبه‌رو می‌شوند، به فکر ارتقای هیتر از 40 وات به 60 وات می‌افتند. اما واقعیت این است که افزایش توان هیتر همیشه به معنای حل مشکل نیست. ابتدا باید مشخص شود که مشکل از خرابی قطعه است یا محدودیت طراحی سیستم.

هیتر 60 وات توان حرارتی بیشتری تولید می‌کند و در شرایط خاص می‌تواند عملکرد بهتری داشته باشد؛ اما اگر ایراد اصلی مربوط به ترمیستور، برد کنترل یا تنظیمات فریمور باشد، ارتقا نه‌تنها کمکی نمی‌کند، بلکه ممکن است فشار بیشتری به مدار وارد کند.

جدول مقایسه‌ای سناریوهای رایج

سناریو	ارتقا مفید است؟	توضیح
چاپ PLA	خیر	PLA در دماهای پایین‌تر (معمولاً 190–210°C) چاپ می‌شود و هیتر 40 وات برای این محدوده کاملاً کافی است. اگر نازل گرم نمی‌شود، مشکل اغلب خرابی قطعه یا اتصال است، نه کمبود توان.
چاپ ABS	بله در برخی موارد	ABS به دمای بالاتری (230–250°C) نیاز دارد. در پرینت‌های طولانی یا در محیط سرد، هیتر 60 وات می‌تواند پایداری دمای بهتری فراهم کند، به‌ویژه اگر چاپ حجیم یا با نازل بزرگ انجام شود.
چاپ سریع (High Flow)	بله	در سرعت‌های بالا یا هنگام استفاده از نازل‌های بزرگ‌تر (مثلاً 0.6 یا 0.8 میلی‌متر)، هیتر 60 وات سریع‌تر افت دما را جبران می‌کند و پایداری بیشتری در اکستروژن ایجاد می‌کند.

نکته فنی مهم

افزایش توان هیتر به معنای «گرم‌تر شدن بیش‌ازحد» نیست؛ بلکه به معنای سرعت بالاتر در تأمین انرژی حرارتی است. با این حال:

• برد باید توان مدیریت جریان بالاتر را داشته باشد.
• ولتاژ هیتر باید با دستگاه سازگار باشد (12V یا 24V).
• سیستم خنک‌کاری و تنظیمات PID باید مجدداً کالیبره شوند.

در نتیجه، اگر نازل اصلاً گرم نمی‌شود، ارتقای وات راه‌حل نیست. اما اگر دستگاه سالم است و هدف افزایش پایداری دما در چاپ‌های حرفه‌ای‌تر است، ارتقا می‌تواند منطقی باشد.

 

چک‌لیست عملی عیب‌یابی هیتر اکسترودر پرینتر سه بعدی (راهنمای مرحله‌ای)

اگر نازل پرینتر سه بعدی گرم نمی‌شود، به‌جای حدس زدن یا تعویض تصادفی قطعات، این مسیر مرحله‌ای را دنبال کنید. این چک‌لیست طوری طراحی شده که از ساده‌ترین بررسی‌ها شروع شود و به مراحل فنی‌تر برسد. توصیه می‌شود هر مرحله را کامل انجام دهید و سپس به مرحله بعد بروید.

بررسی ارور روی نمایشگر

• آیا پیام Heating Failed، Thermal Runaway یا Mintemp نمایش داده می‌شود؟
• آیا دستگاه بلافاصله پس از شروع گرم شدن متوقف می‌شود؟
• آیا بدون ارور، فقط دما افزایش پیدا نمی‌کند؟

نتیجه این مرحله مشخص می‌کند که با مشکل ایمنی فریمور روبه‌رو هستید یا یک ایراد سخت‌افزاری ساده.

تست افزایش دستی دما

از منوی دستگاه، دمای نازل را به‌صورت دستی مثلاً روی 200°C تنظیم کنید و رفتار دما را بررسی کنید:

• اگر عدد کاملاً ثابت ماند → احتمال قطعی کامل هیتر یا مسیر تغذیه.
• اگر کمی بالا رفت و متوقف شد → احتمال ضعف هیتر یا افت ولتاژ.
• اگر نوسان شدید داشت → احتمال خرابی ترمیستور.

این مرحله کمتر از یک دقیقه زمان می‌برد اما اطلاعات بسیار مهمی می‌دهد.

بررسی اتصالات و سیم‌ها

دستگاه را خاموش و از برق جدا کنید، سپس:

• فیش هیتر روی برد را بررسی کنید.
• سیم‌ها را از نظر له‌شدگی یا شکستگی کنترل کنید.
• محل ورود سیم به بلاک حرارتی را بررسی کنید (نقطه رایج آسیب).

بسیاری از مشکلات گرم نشدن نازل به دلیل شل بودن اتصال است، نه خرابی قطعه.

تست مقاومت هیتر با مولتی‌متر

• کانکتور هیتر را از برد جدا کنید.
• مولتی‌متر را روی حالت Ω قرار دهید.
• مقاومت را اندازه بگیرید و با جدول استاندارد مقایسه کنید.

اگر مقدار خارج از محدوده باشد، تعویض هیتر منطقی است. اگر در محدوده استاندارد باشد، احتمال خرابی هیتر کم است.

بررسی ترمیستور

• مقاومت ترمیستور در دمای اتاق (برای مدل‌های رایج 100k NTC) باید حدود 100 کیلو اهم باشد.
• تغییر ناگهانی عدد دما با حرکت سیم می‌تواند نشانه قطعی داخلی باشد.
• جایگذاری نادرست ترمیستور در بلاک حرارتی نیز باعث قرائت اشتباه می‌شود.

خرابی ترمیستور اغلب با ارور Mintemp یا Thermal Runaway همراه است.

بررسی برد کنترل و مدار درایو هیتر

اگر تمام مراحل قبل طبیعی بود اما نازل همچنان گرم نمی‌شود:

• بررسی کنید هنگام فرمان گرم شدن، ولتاژ به خروجی هیتر می‌رسد یا خیر.
• وجود آثار سوختگی یا تغییر رنگ در بخش MOSFET برد را بررسی کنید.
• در صورت ریست شدن دستگاه هنگام گرم شدن، پاور نیز باید بررسی شود.

این مرحله نیازمند دانش فنی بیشتر است و در صورت تردید، بهتر است دستگاه به سرویس تخصصی سپرده شود.

این چک‌لیست کمک می‌کند مسیر عیب‌یابی شما منطقی، مرحله‌ای و بدون هزینه اضافی باشد. اجرای دقیق همین مراحل، در بسیاری از موارد علت اصلی گرم نشدن نازل پرینتر سه بعدی را مشخص می‌کند.

 

 

چه زمانی پرینتر سه بعدی را به سرویس تخصصی بسپاریم؟

در بسیاری از موارد، گرم نشدن نازل با یک بررسی ساده یا تعویض هیتر حل می‌شود. اما گاهی ادامه عیب‌یابی خانگی می‌تواند ریسک بیشتری نسبت به هزینه تعمیر داشته باشد. در سناریوهای زیر، منطقی‌تر است دستگاه را به سرویس تخصصی بسپارید.

• دستگاه هنوز گارانتی دارد

اگر پرینتر شما تحت گارانتی است، باز کردن هات‌اند، تعویض هیتر یا دستکاری برد می‌تواند گارانتی را باطل کند. حتی اگر مشکل ساده باشد، ثبت رسمی ایراد و بررسی توسط مرکز خدمات، تصمیم مطمئن‌تری است.

• برد کنترل مشکوک است

زمانی که:

• هیتر و ترمیستور سالم‌اند اما دما بالا نمی‌رود
• دستگاه هنگام گرم شدن ریست می‌شود
• آثار سوختگی یا تغییر رنگ در ناحیه MOSFET دیده می‌شود

احتمال خرابی مدار درایو هیتر وجود دارد. تعمیر یا تعویض برد بدون تجهیزات و تجربه کافی توصیه نمی‌شود، زیرا اشتباه در این بخش می‌تواند به پاور یا سایر مدارها آسیب بزند.

• ارور Thermal Runaway تکرار می‌شود

این خطا مربوط به سیستم ایمنی حرارتی است. اگر پس از بررسی اتصالات و تست قطعات، همچنان این ارور تکرار می‌شود، ممکن است:

• تماس حرارتی بلاک به‌درستی برقرار نباشد
• تنظیمات PID نیاز به کالیبراسیون داشته باشد
• یا برد دچار اختلال شود

نادیده گرفتن این ارور یا تلاش برای غیرفعال کردن حفاظت حرارتی، خطرناک است.

• دستگاه صنعتی یا پرترافیک است

در محیط‌های آموزشی، کارگاهی یا تولیدی که پرینتر ساعات طولانی کار می‌کند، کوچک‌ترین خطای حرارتی می‌تواند به توقف پروژه یا آسیب جدی منجر شود. در چنین شرایطی، سرویس تخصصی پیشگیرانه هزینه بسیار کمتری نسبت به خرابی گسترده خواهد داشت.

در نهایت، اگر پس از اجرای چک‌لیست مرحله‌ای هنوز علت دقیق مشکل مشخص نیست، سپردن دستگاه به یک مرکز فنی مطمئن، تصمیمی حرفه‌ای و کم‌ریسک است. گاهی تشخیص دقیق و کالیبراسیون اصولی، سریع‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر از آزمون‌وخطاهای پی‌درپی خواهد بود.

 

اشتباهات رایج کاربران هنگام عیب‌یابی

در بسیاری از موارد، خودِ فرآیند عیب‌یابی باعث ایجاد مشکل جدید می‌شود. رعایت نکردن چند نکته ساده می‌تواند هزینه تعمیر را چند برابر کند.

• تعویض قطعه بدون تست
  بسیاری از کاربران بدون اندازه‌گیری مقاومت هیتر یا بررسی ترمیستور، مستقیماً قطعه را تعویض می‌کنند. در حالی‌که مشکل ممکن است صرفاً از یک اتصال شل یا سیم آسیب‌دیده باشد.
• اشتباه گرفتن هیتر و ترمیستور
  هیتر وظیفه تولید گرما را دارد، اما ترمیستور فقط دما را اندازه‌گیری می‌کند. گرم نشدن واقعی با نوسان غیرعادی دما تفاوت دارد. تشخیص اشتباه این دو، منجر به تعویض بی‌مورد قطعه سالم می‌شود.
• نصب هیتر با ولتاژ اشتباه
  استفاده از هیتر 12 ولت روی دستگاه 24 ولت (یا بالعکس) باعث افزایش جریان غیرمجاز و آسیب به برد یا پاور می‌شود. همیشه ولتاژ دستگاه را قبل از نصب بررسی کنید.
• سفت کردن بیش از حد پیچ نگهدارنده هیتر
  فشار بیش از حد می‌تواند به روکش هیتر یا بلاک حرارتی آسیب بزند و انتقال حرارت را مختل کند. هیتر باید محکم باشد، نه تحت فشار شدید.

 

سوالات متداول

آیا خرابی هیتر باعث سوختن برد می‌شود؟

در حالت عادی خیر؛ اما اگر هیتر دچار اتصال کوتاه داخلی شود، می‌تواند به MOSFET برد آسیب بزند.

مقاومت هیتر 40 وات چقدر است؟

برای مدل 12 ولت حدود 3.6 اهم و برای مدل 24 ولت حدود 14.4 اهم (با تلورانس جزئی).

چرا دما بالا می‌رود ولی ثابت نمی‌ماند؟

این حالت معمولاً به خرابی یا اتصال ضعیف ترمیستور مربوط است، نه خود هیتر.

آیا می‌توان با هیتر 60 وات کیفیت چاپ را بهتر کرد؟

در چاپ‌های معمولی مانند PLA تفاوت محسوسی ایجاد نمی‌کند؛ اما در چاپ سریع یا فیلامنت‌های دمای بالا می‌تواند پایداری بیشتری فراهم کند.

هزینه تعمیر گرم نشدن نازل چقدر است؟

بسته به نوع ایراد متفاوت است؛ تعویض هیتر معمولاً کم‌هزینه‌تر از تعمیر برد یا پاور خواهد بود.

 

جمع‌بندی تحلیلی و تصمیم‌محور

مشکل گرم نشدن نازل، یک ایراد واحد با یک راه‌حل ثابت نیست؛ نتیجه یک زنجیره حرارتی است که اگر درست و مرحله‌ای بررسی شود، معمولاً بدون آزمون‌وخطا قابل تشخیص است. جمع‌بندی این مسیر را می‌توان به چند تصمیم ساده تبدیل کرد:

• اگر دما اصلاً بالا نمی‌رود (عدد تقریباً ثابت می‌ماند) → احتمال خرابی هیتر اکسترودر، قطعی مسیر برق یا مشکل در خروجی برد بیشتر است. در این حالت، تست مقاومت هیتر و بررسی اتصال‌ها اولویت دارد.
• اگر نوسان شدید دارید (دما بالا و پایین می‌پرد یا با حرکت کابل تغییر می‌کند) → بیشتر به ترمیستور یا اتصال آن مشکوک شوید؛ چون این رفتار معمولاً از “اندازه‌گیری اشتباه” می‌آید نه “گرم نشدن واقعی”.
• اگر ارورهای ایمنی دارید مثل Thermal Runaway یا Mintemp → موضوع جدی‌تر است و دستگاه عمداً برای جلوگیری از خطر متوقف شده. این خطاها را نباید با راه‌حل‌های موقتی یا غیرفعال کردن حفاظت حرارتی دور زد؛ باید علت واقعی پیدا شود.
• اگر دستگاه جدید است یا گارانتی دارد → دستکاری هات‌اند و برد، ریسک‌زا است و می‌تواند گارانتی را باطل کند. در این شرایط، منطقی‌تر است ابتدا از مسیر خدمات و سرویس تخصصی اقدام کنید.

در نهایت، بهترین تصمیم آن است که قبل از تعویض قطعه، یک تشخیص قابل استناد داشته باشید: یا با تست ساده (مثل مقاومت هیتر)، یا با نشانه‌های واضح (مثل نوسان دما و ارورهای ایمنی). این نگاه باعث می‌شود هم هزینه‌ها کنترل شود، هم از آسیب‌های ثانویه به برد و پاور جلوگیری کنید.